Beelddenken

Beelddenken is een wijze van informatieverwerking. Kinderen met deze leerstijl krijgen op school vaak problemen met leren lezen, rekenen/automatiseren en klokkijken. Dit komt doordat beelddenkers informatie op visuele (d.w.z. door middel van kijken) wijze verwerken, terwijl de lesstof op school verbaal (door middel van luisteren) wordt aangeboden. Vanwege hun zwak verbaal geheugen lukt het niet om te leren lezen middels de techniek van “hakken & plakken”, die op school wordt gebruikt. Ook ontstaan er daardoor problemen met spelling, rekenen en klokkijken. In de groepen 3 en 4 worden de problemen meestal zichtbaar. Soms wordt er gedacht aan dyslexie maar scoort je kind een tikkeltje te hoog om deze diagnose (net) niet te kunnen stellen. Of de diagnose dyslexie wordt wel gesteld, maar worden ondanks een intensief behandeltraject de gewenste resultaten (doelen) niet behaald. Behandeling werkt niet altijd (voldoende) omdat ook daarbij aanspraak gemaakt wordt op het verbaal (zwak ontwikkelde) geheugen van je kind. 

Op deze pagina lees je meer achterinformatie over beelddenken. Op de volgende pagina’s op deze website lees je tegen welke lees- en leerproblemen een beelddenker op school kan aanlopen. Ook lees je hoe ik de lees- en leerproblemen samen met je kind en met jou aanpak. Door aan te sluiten bij de visuele wijze van informatieverwerking en de inzet van de visuele krachten van je kind, verbeteren de lees-, spellings-, rekenresultaten en het klokkijken van je kind. Je kind krijgt nu dus niet méér van hetzelfde, maar een andere aanpak. Positief effect is daardoor meestal snel merkbaar. 

Vind je de tekst te veel om te lezen? 

Bekijk dan de video onderaan deze pagina; deze geeft de kern van de tekst hierna visueel weer.

Klik op onderstaande button of scroll naar beneden om de video over beelddenken te bekijken.

Video over beelddenken bekijken

Wat is beelddenken?

Over beelddenken bestaan allerlei opvattingenDoor allerlei internationale praktijkonderzoeken (Silverman, 2000; Freed & Parsons, 1998, 2010; Ensing & Van Hattem2014) is beelddenken steeds meer een gangbaar begrip gewordendat inmiddels gehanteerd wordt door (neuro)psychologen, orthopedagogen, onderwijzers en andere wetenschappers (Duvivier, Edelenbos & Hulsbergen-Paanakker, 2018). In Nederland zet de Stichting Beelddenken Nederland zich in voor meer (h)erkenning van beelddenken en voor meer wetenschappelijke onderbouwing ervan (Stichting Beelddenken, z.d.).

 

Maria Krabbe (1954), een Haagse logopediste, signaleerde in de jaren 1930 dat er kinderen in haar praktijk kwamen die dachten in beelden en gebeurtenissen in plaats van in woorden en begrippen (Stichting Beelddenken, z.d.a.)De ontdekking van Krabbe wordt gedeeld door diverse (praktijk)onderzoekers, zoals  Ensing & Van Hattem (2014). Zij beschrijven beelddenken als het  woordloos denken in beelden, handelingen en belevenissen, waarbij de nadruk ligt op het leggen van verbanden en het herkennen van patronen. 

  

Nel Ojeman, onderwijzeres, pedagoog en psycholoog deed verder onderzoek naar het gedachtegoed van Maria Krabbe. Volgens Ojeman denkt elk jong mens tot +/- 5 jaar in beelden; daarna gaan de meeste mensen automatisch denken in woorden en begrippen (ook wel begripsdenken genoemd) (Ojeman, 1987). Deze opvatting wordt ondersteund door onderzoek van Murre, Janssen, Rouw en Meeter (2013) waaruit blijkt  dat het geheugen van mensen  rond het 4e levensjaar een voorkeur ontwikkelt voor het verbale denken (verbal memory) of voor het visueel ruimtelijk denken (visuo spational memory). Murre et al. (2013) stelden vast dat deze voorkeur voor 40% erfelijk is. Dit sluit aan bij de ontdekkingen van Green en Schroeder (1990)iemand denkt of visueel of verbaal of zelfs in een combinatie van beidenHet geheugen van de beelddenker is volgens de Amerikaanse psychologe Linda Silverman (PhD.) anders georganiseerd dan dat van de begripsdenker. Dit heeft gevolgen voor de wijze van informatieverwerking (Currivan, 2017).

 

Begripsdenken & beelddenken

Ook de Amerikaanse onderwijskundige Freed (Master of Arts in Teachingonderschrijft deze visie; middels jarenlange praktijkervaring ontdekte hij dat bij sommige mensen de rechter hersenhelft dominant werkt en bij anderen de linker hersenhelft. Freed noemt dit rechtsgeoriënteerd (beelddenkenof linksgeoriënteerd (begripsdenken(Freed & Parsons, 2010).  

 

Linksgeoriënteerde mensen (begripsdenkers) verwerken gesproken informatie gemakkelijk door te luisteren (ofwel: verbaal/auditief)Zij onthouden verbale informatie (woorden) eenvoudig, leren stap voor stap, zijn gericht op details en denken geordend, volgordelijkanalytisch; het een volgt logisch op het ander (Ojeman, 1987Freed & Parsons, 2010)De begripsdenkers beschikken over een goed ontwikkeld auditief geheugen. 

 

Doordat zijn verbale (auditieve) wijze van informatie verwerken aansluit bij de verbale manier waarop op school de lesstof wordt aangeboden, zal de begripsdenker weinig problemen ervaren met schoolwerk, zoals leren lezen, spellen, rekenen, automatiseren, klokkijken, meervoudige opdrachten, plannen en organiseren. 

 

Rechtsgeoriënteerde mensen (beelddenkers) verwerken informatie gemakkelijk door deze razendsnel om te zetten in beelden in hun hoofd. In gedachten kijkt de beelddenker naar deze beelden; de beelddenker verwerkt informatie visueel (ofwel: door kijken) (Freed & Parsons, 2010)Luisteren is bij rechtsgeoriënteerde mensen dan ook niet luisteren naar klanken, maar “ontdekkend kijken” naar beelden. Zij beschikken over een zeer krachtig visueel geheugen. Beelddenkers zijn (hoog)gevoelig, creatief, overzien snel het geheel en kunnen uitstekend (stil) snellezen (Freed & Parsons, 2010). 

 

De beelden komen willekeurig binnen in het hoofd van de beelddenker en worden vliegensvlug onderling met elkaar verbonden (voor te stellen als een soort web in het hoofd). Beelden kunnen eenvoudig gedraaid worden in het hoofd of van alle kanten bekeken. Taal is onderschikt en komt nadat de beelddenker het plaatje in gedachten heeft “bekeken” (Freed & Parsons, 2010; Ensing & Van Hattem, 2014).  

 

Door het leggen van verbanden en zien van overeenkomsten overziet een beelddenker snel het geheel. Omdat een beeld in zijn geheel (totaalbeeld/holistisch) “gezien” wordt, kan de beelddenker details missen (Ojeman, 1987). Wanneer een beeld in stukjes gehakt moet worden (bv. een woord tijdens het leren lezen) dan wordt het beeld in het hoofd van de beelddenker onduidelijker 

 

Doordat zijn visuele wijze van informatie verwerken niet aansluit bij de verbale manier waarop op school les gegeven wordt, krijgt de beelddenker op school problemen met leren lezen, spellen, automatiseren van sommen en tafeltjes, klokkijken, meervoudige opdrachten, plannen en organiseren. 

 

Hoogbegaafd, hooggevoelig, add, adhd, autisme, dyslexie

Freed ontdekte dat vrijwel alle kinderen met (kenmerken van) hoogbegaafd- en/of hooggevoeligheid,  ad(h)d en autisme een visuele leerstijl (beelddenkenhebben. Kinderen met autisme zijn volgens Freed uiterst rechts georiënteerd (Freed & Parsons, 2010). Dat er verschillende gradaties in visuele of verbale informatieverwerkingen bestaan, stelden ook Green en Schroeder (1990) vast. De ontdekkingen van Freed worden ook bevestigd door de (volwassen) respondenten uit recent onderzoek door de Stichting Beelddenken Nederland (Duvivier, Edelenbos & Hulsbergen-Paanakker, 2018).

 

Samengevat  

Samengevat valt beelddenken te omschrijven als: een visuele wijze van informatieverwerking, waarbij het verwerken van beelden/plaatjes (kijken) centraal staat. Informatie wordt bij beelddenkers razendsnel omgezet in beelden en met elkaar in verband gebracht. Het is een willekeurige wijze van denken vanuit een totaalbeeld. Taal is bij de meeste beelddenkers ondergeschikt. Het is een creatieve, ruimtelijke, driedimensionale manier van denken waarbij objecten in gedachten kunnen draaien en van verschillende kanten bekeken kunnen worden, iets dat moeilijk voor te stellen is als je geen beelddenker bent. Leren gebeurt door te kijken naar beelden, door te doen en te ervaren en door het leggen van verbanden (associëren).  

 

Beelddenken is dus een wijze van informatieverwerking, een denkwijze/leerstijl. Het is geen ziekte of (ontwikkelings)stoornis. Wel wordt de voorkeur voor visuele informatieverwerking vaak gezien bij kinderen met (kenmerken van) hoogbegaafdheidadd, adhd, autisme, dyslexie (Freed & Parsons, 2010).  

 

Bekijk hier de video over beelddenken:

Van der Drift, M. (2012, 5 maart). Beelddenken. Geraadpleegd op 12 maart 2019, van https://www.youtube.com/watch?v=Typhy9gLScE&t=5s

Meer weten? Klik dan hier verder:

Lees hier tot welke lees- en rekenproblemen beelddenken kan leiden.

Leerproblemen bij beelddenken

Vul de vragenlijst in om na te gaan of jouw kind een visuele leerstijl heeft.

Is jouw kind een beelddenker?

Lees hier hoe de training “Ik leer anders” je kind in enkele sessies helpt de lees-, spellings-, rekenresultaten en klokkijken te verbeteren. 

Ik leer anders

Of neem gerust vrijblijvend contact met me op:

Blijf niet rondlopen met twijfels of vragen die aan je blijven knagen. Soms ben je met een enkel gesprek of met een paar sessies hulp alweer op de juiste weg. Een eerste telefonisch contact/intake is sowieso vrijblijvend (je zit nergens aan vast) en kost je niets (gratis), dus voel je welkom om je vragen te stellen.

Het handigste is dat je een e-mail stuurt naar info@kinderpraktijklandgraaf.nl, of gebruik het contactformulier, met daarin kort vermeld:

  • je vraag of probleem 
  • je telefoonnummer

Ik bel je dan terug om je vraag te bespreken en al dan geen vervolg af te spreken. Bel je me liever? Dat mag ook. Ik kan je echter niet altijd direct te woord staan; spreek in dat geval je telefoonnummer en vraag in, dan bel ik je terug.

Privacy Settings
We use cookies to enhance your experience while using our website. If you are using our Services via a browser you can restrict, block or remove cookies through your web browser settings. We also use content and scripts from third parties that may use tracking technologies. You can selectively provide your consent below to allow such third party embeds. For complete information about the cookies we use, data we collect and how we process them, please check our Privacy Policy
Youtube
Consent to display content from Youtube
Vimeo
Consent to display content from Vimeo
Google Maps
Consent to display content from Google
Spotify
Consent to display content from Spotify
Sound Cloud
Consent to display content from Sound
Get a Quote